9 Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Giá Cước Vận Tải Biển Là Gì?
Giá cước vận tải biển không cố định mà biến động liên tục theo thị trường. Có thời điểm giá tăng gấp nhiều lần so với bình thường, gây áp lực lớn cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Để chủ động kế hoạch chi phí, doanh nghiệp cần hiểu rõ những yếu tố chính ảnh hưởng đến cước biển.
Dưới đây là 9 yếu tố quan trọng tác động trực tiếp đến giá cước vận tải biển:
1. Cung – Cầu Thị Trường
Khi nhu cầu vận chuyển tăng cao nhưng số lượng tàu hạn chế, giá cước sẽ tăng. Ngược lại, khi thị trường trầm lắng, giá có xu hướng giảm.
Các tuyến lớn đi Mỹ qua Port of Los Angeles thường biến động mạnh vào mùa cao điểm cuối năm.
2. Giá Nhiên Liệu (Bunker Fuel)
Nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí vận hành tàu. Khi giá dầu tăng, phụ phí nhiên liệu (BAF) cũng tăng theo, làm giá cước cao hơn.
3. Tắc Nghẽn Cảng Biển
Khi cảng quá tải, tàu phải chờ lâu hơn, làm tăng chi phí khai thác và ảnh hưởng đến lịch trình. Các cảng lớn như Port of Shanghai từng ghi nhận tình trạng ùn tắc kéo dài, khiến giá cước leo thang.
4. Thiếu Container Rỗng
Mất cân bằng container giữa các khu vực khiến doanh nghiệp phải trả thêm phụ phí CIC (Container Imbalance Charge).
Thiếu container rỗng thường xảy ra khi thương mại mất cân đối giữa các châu lục.
Xem thêm: Dịch Vụ Vận Chuyển Hàng Hóa Từ Cảng Hồ Chí Minh Đến Cảng Incheon
5. Liên Minh Hãng Tàu
Các hãng tàu lớn như Maersk và MSC có thể điều chỉnh công suất khai thác. Khi cắt giảm chuyến (blank sailing), nguồn cung giảm và giá cước tăng.
6. Tuyến Đường Và Khoảng Cách
Tuyến vận chuyển dài, đi qua nhiều điểm trung chuyển sẽ có chi phí cao hơn tuyến trực tiếp.
Ngoài ra, các điểm nghẽn chiến lược như kênh đào hoặc eo biển có thể ảnh hưởng đến giá vận chuyển.
7. Loại Hàng Hóa
Hàng nguy hiểm, hàng lạnh hoặc hàng quá khổ thường chịu phụ phí cao hơn hàng thông thường.
Ví dụ, container lạnh (reefer) có chi phí cao hơn do yêu cầu điện năng và kiểm soát nhiệt độ.
8. Mùa Cao Điểm (Peak Season)
Mùa mua sắm cuối năm, mùa xuất khẩu nông sản hoặc trước các dịp lễ lớn khiến nhu cầu vận chuyển tăng mạnh.
Hãng tàu thường áp dụng phụ phí PSS (Peak Season Surcharge) trong giai đoạn này.
9. Yếu Tố Địa Chính Trị Và Kinh Tế
Biến động chính trị, xung đột khu vực hoặc thay đổi chính sách thương mại có thể làm thay đổi tuyến vận chuyển và chi phí.
Các yếu tố như thuế quan, kiểm soát xuất nhập khẩu hoặc lệnh trừng phạt cũng tác động gián tiếp đến giá cước.
Doanh Nghiệp Nên Làm Gì Để Ổn Định Chi Phí?
-
Ký hợp đồng cước dài hạn khi thị trường ổn định
-
Theo dõi sát biến động thị trường
-
Đặt chỗ sớm vào mùa cao điểm
-
Đa dạng hóa tuyến và hãng tàu
Chủ động kế hoạch vận chuyển giúp giảm thiểu rủi ro biến động giá.
Kết Luận
Giá cước vận tải biển chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố từ thị trường, nhiên liệu, hạ tầng cảng đến chính trị toàn cầu. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu không thể kiểm soát hoàn toàn những yếu tố này, nhưng có thể chủ động quản trị rủi ro thông qua kế hoạch và chiến lược phù hợp.
Hiểu rõ 9 yếu tố trên giúp doanh nghiệp dự báo tốt hơn, tối ưu chi phí và duy trì lợi thế cạnh tranh trong thương mại quốc tế.
Xem thêm: 8 Bước Xuất Khẩu Hàng Thực Phẩm Khô Bằng Đường Biển