Những khó khăn khi vận chuyển hàng hóa đường biển từ Việt Nam sang Đức

 

Vận chuyển đường biển từ Việt Nam sang Đức là phương thức logistics phổ biến và quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và châu Âu. Đức không chỉ là nền kinh tế lớn nhất Liên minh châu Âu (EU) mà còn là cửa ngõ trung chuyển hàng hóa đi khắp khu vực châu Âu. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi thế về chi phí và khả năng vận chuyển khối lượng lớn, hình thức vận chuyển này cũng tồn tại nhiều khó khăn, thách thức mà doanh nghiệp Việt Nam cần nhận diện và chuẩn bị kỹ lưỡng.

Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết những khó khăn khi vận chuyển đường biển từ Việt Nam sang Đức, đồng thời giúp doanh nghiệp có cái nhìn toàn diện hơn để tối ưu hoạt động logistics.

Tổng quan về vận chuyển đường biển từ Việt Nam sang Đức

Vận chuyển đường biển là phương thức chủ lực đối với các mặt hàng xuất khẩu từ Việt Nam sang Đức như: dệt may, giày dép, đồ gỗ, nông sản, thủy sản, máy móc và linh kiện công nghiệp. Thời gian vận chuyển trung bình thường kéo dài từ 30 đến 45 ngày, tùy thuộc vào cảng đi, cảng đến, hãng tàu và lịch trình.

Các tuyến phổ biến thường xuất phát từ các cảng lớn của Việt Nam như Cát Lái, Hải Phòng, Cái Mép – Thị Vải và cập cảng tại Hamburg, Bremerhaven hoặc Wilhelmshaven của Đức.

Mặc dù mang lại lợi thế về chi phí so với đường hàng không, nhưng vận chuyển đường biển lại đặt ra nhiều thách thức đáng kể.

1. Thời gian vận chuyển dài và thiếu tính linh hoạt

1.1 Thời gian giao hàng kéo dài

Một trong những khó khăn lớn nhất của vận chuyển đường biển từ Việt Nam sang Đức là thời gian vận chuyển dài. So với các tuyến nội Á hoặc vận chuyển hàng không, thời gian đi châu Âu bằng đường biển kéo dài hơn nhiều, ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền và kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp.

Đối với các doanh nghiệp cần giao hàng đúng thời hạn, việc chậm trễ có thể gây mất uy tín, vi phạm hợp đồng hoặc phát sinh chi phí bồi thường.

1.2 Rủi ro chậm trễ do yếu tố khách quan

Thời gian vận chuyển còn chịu tác động bởi nhiều yếu tố khó kiểm soát như:

• Thời tiết xấu trên biển

• Tắc nghẽn tại các cảng trung chuyển

• Thay đổi lịch tàu hoặc hủy chuyến

• Sự cố toàn cầu trong chuỗi cung ứng

Những yếu tố này khiến doanh nghiệp khó chủ động hoàn toàn trong việc kiểm soát tiến độ giao hàng.

2. Chi phí vận chuyển biến động và khó dự toán

2.1 Cước vận tải không ổn định

Cước vận chuyển đường biển từ Việt Nam sang Đức có sự biến động mạnh theo từng giai đoạn. Giá cước chịu ảnh hưởng bởi:

• Giá nhiên liệu toàn cầu

• Nhu cầu vận chuyển theo mùa

• Tình trạng thiếu container rỗng

• Chính sách của các hãng tàu

Trong những giai đoạn cao điểm, chi phí vận chuyển có thể tăng đột biến, gây áp lực lớn lên ngân sách logistics của doanh nghiệp.

2.2 Phát sinh nhiều chi phí ẩn

Ngoài cước tàu, doanh nghiệp còn phải đối mặt với nhiều khoản chi phí phát sinh như:

• Phí lưu container, lưu bãi

• Phí THC (Terminal Handling Charge)

• Phí chứng từ, phí hải quan

• Phí kiểm tra chuyên ngành

Nếu không tính toán kỹ, tổng chi phí vận chuyển thực tế có thể vượt xa dự kiến ban đầu.

3. Thủ tục hải quan và chứng từ phức tạp

3.1 Quy định nghiêm ngặt của Đức và EU

Đức là quốc gia có hệ thống kiểm soát hàng hóa rất chặt chẽ, tuân thủ đầy đủ các quy định của EU. Hàng hóa nhập khẩu vào Đức phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về:

• Nguồn gốc xuất xứ

• An toàn sản phẩm

• Bảo vệ môi trường

• Nhãn mác và đóng gói

Chỉ cần một sai sót nhỏ trong chứng từ cũng có thể khiến hàng hóa bị giữ lại tại cảng.

3.2 Khó khăn trong chuẩn bị hồ sơ

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc chuẩn bị bộ chứng từ xuất khẩu sang châu Âu. Các loại giấy tờ như C/O, invoice, packing list, vận đơn, chứng nhận chất lượng… nếu không đồng nhất hoặc thiếu chính xác sẽ gây chậm trễ và phát sinh chi phí.

4. Rủi ro hư hỏng và mất mát hàng hóa

4.1 Điều kiện vận chuyển dài ngày

Vận chuyển đường biển kéo dài nhiều tuần, hàng hóa phải chịu ảnh hưởng của:

• Độ ẩm cao

• Nhiệt độ thay đổi

• Môi trường nước biển mặn

Điều này đặc biệt nguy hiểm đối với các mặt hàng dễ hư hỏng như nông sản, thực phẩm, thủy sản hoặc hàng hóa có giá trị cao.

4.2 Nguy cơ mất mát và va đập

Trong quá trình bốc xếp và trung chuyển qua nhiều cảng, hàng hóa có thể bị:

• Va đập

• Rách bao bì

• Thất lạc container

Nếu doanh nghiệp không mua bảo hiểm hàng hóa hoặc không đóng gói đúng tiêu chuẩn, rủi ro tài chính sẽ rất lớn.

5. Khác biệt về tiêu chuẩn kỹ thuật và chất lượng

5.1 Tiêu chuẩn khắt khe của thị trường Đức

Hàng hóa xuất khẩu sang Đức phải tuân thủ nhiều tiêu chuẩn kỹ thuật cao như CE, REACH, RoHS, FSC… Điều này đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải đầu tư nghiêm túc vào chất lượng sản phẩm và quy trình sản xuất.

5.2 Nguy cơ bị từ chối nhập khẩu

Nếu hàng hóa không đáp ứng tiêu chuẩn, doanh nghiệp có thể đối mặt với các hậu quả như:

• Hàng bị trả về hoặc tái xuất

• Phát sinh chi phí lưu kho, xử lý

• Mất cơ hội hợp tác lâu dài với đối tác Đức

6. Yêu cầu cao về dịch vụ và quản lý logistics

6.1 Kỳ vọng khắt khe từ đối tác châu Âu

Đối tác tại Đức thường yêu cầu:

• Giao hàng đúng hạn

• Minh bạch thông tin vận chuyển

• Theo dõi lộ trình hàng hóa theo thời gian thực

Điều này tạo áp lực lớn cho các doanh nghiệp logistics và nhà xuất khẩu Việt Nam.

6.2 Hạn chế về kinh nghiệm và công nghệ

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam chưa có hệ thống quản lý logistics hiện đại, dẫn đến khó khăn trong việc kiểm soát và tối ưu chuỗi cung ứng quốc tế.

Giải pháp giảm thiểu khó khăn khi vận chuyển đường biển sang Đức

Để vượt qua những thách thức trên, doanh nghiệp cần:

• Lựa chọn đối tác logistics uy tín, có kinh nghiệm tuyến châu Âu

• Chủ động tìm hiểu quy định nhập khẩu của Đức và EU

• Chuẩn bị chứng từ đầy đủ, chính xác

• Đầu tư vào đóng gói và bảo hiểm hàng hóa

• Lập kế hoạch vận chuyển dài hạn, tránh mùa cao điểm

Kết luận

Vận chuyển đường biển từ Việt Nam sang Đức mang lại nhiều cơ hội cho doanh nghiệp xuất khẩu nhưng cũng đi kèm không ít khó khăn. Việc hiểu rõ các thách thức về thời gian, chi phí, thủ tục, rủi ro và tiêu chuẩn kỹ thuật sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động logistics.

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc nâng cao năng lực vận chuyển và quản lý chuỗi cung ứng sẽ là chìa khóa để doanh nghiệp Việt Nam chinh phục thành công thị trường Đức nói riêng và châu Âu nói chung.

Xem thêm:

Việt Nam xuất khẩu sang Pháp

Những khó khăn thường gặp khi gửi hàng đi Đức