Trong vận tải biển quốc tế, nhiều doanh nghiệp thường tập trung vào giá cước, nhưng lại chưa đánh giá đúng vai trò của transit time – yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giao hàng, chi phí logistics và uy tín với đối tác. Trên thực tế, transit time kéo dài hoặc không ổn định có thể gây ra hàng loạt hệ quả, từ phát sinh chi phí lưu kho đến đứt gãy kế hoạch sản xuất. Vì vậy, hiểu đúng và quản trị tốt transit time đang trở thành yêu cầu quan trọng đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
Transit time là gì trong vận tải biển?
Transit time là thời gian vận chuyển hàng hóa bằng đường biển, được tính từ khi tàu rời cảng xếp hàng đến khi tàu cập cảng dỡ hàng.
Trong thực tế, transit time thường được hiểu theo 2 cách:
-
Transit time lý thuyết: thời gian dự kiến theo lịch tàu
-
Transit time thực tế: thời gian hàng hóa thực sự đến cảng đích
Khoảng chênh lệch giữa hai khái niệm này chính là vấn đề khiến nhiều doanh nghiệp gặp rủi ro.
Vì sao transit time trong vận tải biển ngày càng khó ổn định?
Ùn tắc cảng và năng lực khai thác không đồng đều
Tình trạng ùn tắc tại các cảng lớn khiến tàu phải chờ cầu bến lâu hơn dự kiến. Chỉ cần một cảng bị chậm, toàn bộ hành trình sau đó đều bị ảnh hưởng, làm transit time kéo dài.
Thay đổi tuyến và lịch tàu
Do rủi ro an ninh, thời tiết hoặc chi phí nhiên liệu, nhiều hãng tàu phải:
-
Thay đổi lộ trình
-
Đi vòng qua tuyến dài hơn
-
Điều chỉnh cảng ghé
Những thay đổi này khiến transit time không còn ổn định như trước.
Blank sailing và giảm tần suất chuyến
Việc hủy chuyến hoặc gộp chuyến khiến container phải chờ chuyến kế tiếp, kéo dài thời gian vận chuyển dù quãng đường không đổi.
Transit time ảnh hưởng thế nào đến doanh nghiệp xuất nhập khẩu?
Ảnh hưởng kế hoạch giao hàng
Transit time kéo dài khiến doanh nghiệp:
-
Khó cam kết thời gian giao hàng chính xác
-
Dễ vi phạm điều khoản hợp đồng
-
Mất uy tín với khách hàng quốc tế
Với hàng theo mùa vụ, chậm vài ngày cũng có thể làm mất giá trị thương mại của lô hàng.
Gia tăng chi phí logistics
Khi transit time kéo dài, doanh nghiệp có thể phát sinh:
-
Chi phí lưu kho tại cảng đến
-
Phí lưu container, lưu bãi
-
Chi phí tồn kho tăng do hàng về chậm
Những chi phí này thường không được tính trước trong ngân sách ban đầu.
Những yếu tố nào ảnh hưởng trực tiếp đến transit time?
Tuyến vận chuyển
Các tuyến trực tiếp thường có transit time ngắn và ổn định hơn so với tuyến trung chuyển nhiều chặng.
Số lượng cảng ghé
Tàu càng ghé nhiều cảng, rủi ro chậm lịch càng cao, đặc biệt khi một cảng gặp sự cố.
Loại dịch vụ vận chuyển
-
Dịch vụ nhanh (premium service): transit time ngắn, chi phí cao
-
Dịch vụ tiêu chuẩn: transit time dài hơn, chi phí thấp hơn
Doanh nghiệp cần cân nhắc giữa thời gian và chi phí.
Xem thêm: Quy định SOLAS và VGM container: Doanh nghiệp xuất khẩu cần biết để tránh rủi ro vận tải biển
Doanh nghiệp thường nhầm lẫn gì về transit time?
Một số nhầm lẫn phổ biến gồm:
-
Cho rằng transit time = thời gian giao hàng thực tế
-
Không tính thời gian làm hàng, thông quan và giao nội địa
-
Tin tuyệt đối vào lịch tàu công bố mà không có phương án dự phòng
Những nhầm lẫn này khiến doanh nghiệp bị động khi xảy ra chậm trễ.
Làm thế nào để quản trị tốt transit time?
Lên kế hoạch vận chuyển sớm
Đặt chỗ và đóng hàng sớm giúp doanh nghiệp:
-
Tránh mùa cao điểm
-
Giảm rủi ro trễ chuyến
-
Có thêm thời gian xử lý phát sinh
Dự phòng thời gian trong hợp đồng
Thay vì cam kết sát lịch, doanh nghiệp nên:
-
Dự phòng thêm vài ngày trong điều khoản giao hàng
-
Thỏa thuận rõ trách nhiệm khi transit time kéo dài
Phối hợp chặt chẽ với đơn vị logistics
Đơn vị logistics có thể:
-
Cập nhật tình trạng lịch tàu thực tế
-
Đề xuất tuyến thay thế khi cần
-
Hỗ trợ xử lý khi transit time bị kéo dài
Transit time có quan trọng hơn giá cước?
Trong nhiều trường hợp, transit time quan trọng không kém giá cước, đặc biệt với:
-
Hàng giá trị cao
-
Hàng theo mùa vụ
-
Hàng phục vụ sản xuất “just-in-time”
Giá cước rẻ nhưng transit time dài và không ổn định có thể khiến tổng chi phí thực tế cao hơn.
Xu hướng quản lý transit time trong thời gian tới
Các chuyên gia logistics nhận định:
-
Transit time sẽ tiếp tục biến động trong ngắn hạn
-
Doanh nghiệp cần chuyển từ “kỳ vọng đúng lịch” sang “quản trị rủi ro thời gian”
-
Dữ liệu và số hóa sẽ giúp dự báo transit time chính xác hơn
Trong tương lai, khả năng kiểm soát transit time sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
Kết luận
Transit time trong vận tải biển không chỉ là con số trên lịch tàu, mà là yếu tố then chốt ảnh hưởng đến chi phí, tiến độ và uy tín của doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Trong bối cảnh vận tải biển nhiều biến động, việc hiểu đúng transit time, dự phòng rủi ro và phối hợp chặt chẽ với đơn vị logistics sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong chuỗi cung ứng. Thay vì chỉ chọn giá cước thấp, doanh nghiệp cần nhìn transit time như một phần quan trọng của chiến lược logistics bền vững.
Xem thêm: Vận chuyển hàng hóa từ Hồ Chí Minh đến Cảng Shimizu