Trong xuất nhập khẩu bằng đường biển, ngoài vận đơn, hóa đơn hay packing list, C/O (Certificate of Origin – Giấy chứng nhận xuất xứ) là chứng từ có ảnh hưởng trực tiếp đến thuế nhập khẩu và khả năng thông quan của lô hàng. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp bị tăng thuế, chậm thông quan hoặc mất ưu đãi thuế chỉ vì thiếu hoặc sử dụng sai C/O. Vì vậy, hiểu rõ C/O và cách sử dụng đúng trong vận tải biển là kiến thức bắt buộc đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
C/O là gì?
C/O (Certificate of Origin) là chứng từ do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu cấp, nhằm xác nhận nguồn gốc xuất xứ của hàng hóa và quốc gia hoặc khu vực sản xuất hàng hóa. C/O không phục vụ vận chuyển, mà đóng vai trò chứng từ thương mại và hải quan, đặc biệt quan trọng khi làm thủ tục nhập khẩu.
Vì sao C/O quan trọng trong vận tải biển?
Trong vận tải biển quốc tế, C/O giúp hàng hóa được hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu theo các hiệp định thương mại, chứng minh xuất xứ hợp pháp và giảm rủi ro bị kiểm tra chuyên sâu hoặc nghi ngờ gian lận thương mại. Việc thiếu C/O hoặc sử dụng C/O không hợp lệ có thể khiến doanh nghiệp phải chịu thuế suất cao hơn nhiều so với dự kiến ban đầu.
Các loại C/O phổ biến hiện nay
C/O không ưu đãi dùng để xác nhận xuất xứ thông thường và không áp dụng ưu đãi thuế, thường được sử dụng khi giữa hai quốc gia không có hiệp định thương mại.
C/O ưu đãi được cấp theo các hiệp định thương mại tự do (FTA), cho phép hàng hóa được hưởng thuế suất ưu đãi hoặc bằng 0%, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh tại thị trường nhập khẩu. Một số loại phổ biến gồm C/O Form A, Form E, Form D, Form CPTPP, EVFTA.
C/O ảnh hưởng thế nào đến thuế nhập khẩu?
Khi doanh nghiệp xuất trình C/O hợp lệ, hải quan sẽ áp dụng mức thuế ưu đãi theo hiệp định thương mại tương ứng, giúp tiết kiệm đáng kể chi phí thuế. Ngược lại, nếu không có C/O, sử dụng sai mẫu hoặc C/O không đáp ứng quy tắc xuất xứ, hải quan sẽ áp dụng thuế suất thông thường cao hơn, làm tăng chi phí nhập khẩu.
Những lỗi phổ biến về C/O khiến doanh nghiệp gặp rủi ro
Nhiều doanh nghiệp mắc lỗi sử dụng sai mẫu C/O cho thị trường nhập khẩu, thông tin trên C/O không khớp với invoice hoặc vận đơn, không đáp ứng quy tắc xuất xứ hoặc nộp C/O trễ so với quy định. Những lỗi này có thể khiến lô hàng bị giữ lại để xác minh xuất xứ hoặc bị truy thu thuế.
C/O liên quan thế nào đến thủ tục hải quan?
Trong thủ tục hải quan nhập khẩu, C/O là căn cứ để xác định mức thuế phải nộp. Hải quan có quyền kiểm tra chi tiết xuất xứ nếu có dấu hiệu nghi ngờ, đặc biệt với các mặt hàng thuộc diện quản lý rủi ro cao. Việc chuẩn bị C/O đầy đủ và chính xác giúp tăng khả năng thông quan nhanh.
Xem thêm: Bảo hiểm hàng hóa đường biển là gì? Doanh nghiệp xuất nhập khẩu có nên mua?
Doanh nghiệp cần làm gì để sử dụng C/O hiệu quả?
Doanh nghiệp nên chuẩn bị C/O ngay từ giai đoạn đàm phán hợp đồng, xác định rõ thị trường nhập khẩu và hiệp định thương mại áp dụng. Trước khi nộp hồ sơ, cần kiểm tra kỹ thông tin trên C/O như tên hàng, mã HS, trọng lượng, số lượng và thông tin shipper – consignee để tránh sai sót.
Vai trò của forwarder và đơn vị logistics
Forwarder và đơn vị logistics có thể tư vấn loại C/O phù hợp, kiểm tra tính logic của bộ chứng từ và hỗ trợ doanh nghiệp xử lý khi C/O bị nghi ngờ. Sự phối hợp này giúp giảm rủi ro thuế và hạn chế chậm thông quan.
Xu hướng kiểm soát C/O trong thời gian tới
Hải quan các nước ngày càng siết chặt kiểm tra xuất xứ, xử phạt nặng các hành vi gian lận C/O. Quy tắc xuất xứ cũng trở nên phức tạp hơn theo từng hiệp định, buộc doanh nghiệp phải minh bạch nguồn nguyên liệu và lưu trữ hồ sơ chứng minh xuất xứ đầy đủ.
Kết luận
C/O (Certificate of Origin) là chứng từ quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến thuế nhập khẩu, thủ tục hải quan và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Trong vận tải biển quốc tế, việc sử dụng đúng loại C/O, khai báo chính xác và tuân thủ quy tắc xuất xứ giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa ưu đãi thuế và tránh rủi ro pháp lý. Trong bối cảnh kiểm soát xuất xứ ngày càng chặt chẽ, quản trị tốt C/O chính là lợi thế cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp.
Xem thêm: Cảng Cái Mép – Thị Vải: Điểm Đến Chiến Lược Trong Giao Thương Quốc Tế