Trong vận tải biển quốc tế, ngoài cước tàu và các phụ phí quen thuộc, phí Congestion Surcharge là khoản chi phí thường phát sinh đột ngột và gây nhiều khó khăn cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Khi tình trạng ùn tắc cảng biển xảy ra, lịch tàu bị xáo trộn, thời gian chờ cầu bến kéo dài và chi phí khai thác tăng mạnh. Để bù đắp các chi phí này, hãng tàu áp dụng Congestion Surcharge, khiến tổng chi phí logistics của doanh nghiệp bị đội lên ngoài dự toán ban đầu.
Phí Congestion Surcharge là gì?
Congestion Surcharge là phụ phí tắc nghẽn cảng, được hãng tàu thu khi cảng biển tại cảng đi hoặc cảng đến rơi vào tình trạng quá tải nghiêm trọng. Phụ phí này nhằm bù đắp chi phí phát sinh do tàu phải chờ cầu bến lâu hơn, thay đổi lịch trình hoặc phát sinh thêm chi phí vận hành trong quá trình khai thác.
Phí Congestion Surcharge không phải cước vận chuyển, mà là khoản phụ phí phát sinh theo điều kiện thị trường và tình trạng cảng biển thực tế.
Vì sao ùn tắc cảng biển khiến phát sinh Congestion Surcharge?
Ùn tắc cảng biển xảy ra khi lưu lượng tàu và container vượt quá năng lực khai thác của cảng. Khi đó, tàu phải neo chờ dài ngày, container không được giải phóng kịp thời và kế hoạch xếp dỡ bị chậm trễ. Các yếu tố như thiếu nhân công, đình công cảng biển, thời tiết xấu hoặc dồn chuyến do blank sailing đều có thể làm tình trạng ùn tắc nghiêm trọng hơn.
Những chi phí phát sinh này buộc hãng tàu phải áp dụng Congestion Surcharge để duy trì hoạt động.
Phí Congestion Surcharge áp dụng trong những trường hợp nào?
Phụ phí này thường được áp dụng khi một hoặc nhiều cảng trong tuyến vận chuyển bị tắc nghẽn kéo dài. Thời gian áp dụng có thể chỉ vài tuần hoặc kéo dài nhiều tháng, tùy theo mức độ ùn tắc và khả năng cải thiện của cảng. Mức phí và phạm vi áp dụng do từng hãng tàu công bố riêng, có thể thay đổi trong thời gian ngắn.
Doanh nghiệp cần lưu ý rằng Congestion Surcharge có thể áp dụng cho cả hàng xuất khẩu và nhập khẩu.
Phí Congestion Surcharge khác gì với các phụ phí khác?
Nhiều doanh nghiệp nhầm lẫn Congestion Surcharge với phụ phí mùa cao điểm hoặc phụ phí mất cân đối container. Trên thực tế, Congestion Surcharge chỉ liên quan đến tình trạng tắc nghẽn cảng biển, trong khi các phụ phí khác phản ánh nhu cầu vận chuyển tăng cao hoặc chi phí điều chuyển container rỗng.
Việc hiểu rõ nguyên nhân phát sinh giúp doanh nghiệp đánh giá đúng bản chất chi phí và tránh hiểu nhầm khi nhận báo giá.
Phí Congestion Surcharge ảnh hưởng thế nào đến doanh nghiệp xuất nhập khẩu?
Congestion Surcharge làm tăng trực tiếp chi phí vận chuyển, đặc biệt với các lô hàng có biên lợi nhuận thấp. Ngoài ra, tình trạng ùn tắc cảng thường đi kèm với chậm lịch tàu, kéo dài transit time và phát sinh thêm phí lưu container, lưu bãi. Điều này khiến doanh nghiệp khó kiểm soát chi phí và cam kết thời gian giao hàng với đối tác.
Xem thêm: Vận Chuyển Hàng Hóa Từ Cảng Hồ Chí Minh Đến Cảng Batumi
Trong nhiều trường hợp, tổng chi phí do ùn tắc cảng biển gây ra cao hơn nhiều so với bản thân phụ phí Congestion Surcharge.
Doanh nghiệp có thể dự đoán Congestion Surcharge không?
Doanh nghiệp có thể theo dõi các tín hiệu cảnh báo như lượng tàu chờ tại cảng tăng cao, thông báo ùn tắc từ cảng biển hoặc hãng tàu và tin tức về đình công hoặc thời tiết cực đoan. Tuy nhiên, Congestion Surcharge thường được áp dụng khá nhanh, nên việc dự đoán chính xác là không dễ.
Làm việc chặt chẽ với forwarder giúp doanh nghiệp nhận được thông tin sớm và có phương án điều chỉnh kế hoạch.
Doanh nghiệp cần làm gì khi Congestion Surcharge được áp dụng?
Khi nhận thông báo áp dụng Congestion Surcharge, doanh nghiệp nên rà soát lại báo giá, trao đổi với khách hàng hoặc đối tác để điều chỉnh chi phí phù hợp. Việc cân nhắc đổi tuyến, đổi cảng hoặc dời lịch xuất hàng trong một số trường hợp có thể giúp giảm tác động của phụ phí này.
Quan trọng nhất là đưa Congestion Surcharge vào kế hoạch dự phòng chi phí logistics.
Vai trò của forwarder trong quản lý Congestion Surcharge
Forwarder có nhiệm vụ cập nhật sớm tình hình ùn tắc cảng biển, thông báo kịp thời các phụ phí mới và tư vấn cho doanh nghiệp phương án vận chuyển phù hợp. Một forwarder chủ động giúp doanh nghiệp tránh bị động khi phụ phí Congestion Surcharge được áp dụng bất ngờ.
Xu hướng Congestion Surcharge trong thời gian tới
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động, hạ tầng cảng biển chịu nhiều áp lực và chuỗi cung ứng thiếu ổn định, Congestion Surcharge được dự báo sẽ tiếp tục xuất hiện theo chu kỳ. Doanh nghiệp cần coi đây là một yếu tố rủi ro thường trực trong vận tải biển, thay vì xem là chi phí bất thường.
Kết luận
Phí Congestion Surcharge phản ánh tác động trực tiếp của ùn tắc cảng biển đến chi phí vận tải quốc tế. Việc hiểu rõ bản chất, nguyên nhân phát sinh và cách ứng phó với phụ phí này giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quản trị chi phí logistics và kế hoạch giao hàng. Trong môi trường vận tải biển nhiều biến động, quản lý tốt Congestion Surcharge chính là một phần quan trọng để duy trì hiệu quả và tính cạnh tranh trong xuất nhập khẩu.
Xem thêm: Phí CIC trong vận tải biển: Nguyên nhân phát sinh và tác động đến giá cước