Trong vận tải biển, không chỉ điều kiện Incoterms mà hình thức thanh toán cước (Freight Payment Terms) cũng ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền, trách nhiệm và rủi ro của doanh nghiệp. Nhiều tranh chấp phát sinh không phải do hàng hóa, mà do hiểu sai cách thanh toán cước.
Dưới đây là 6 hình thức thanh toán cước vận tải biển phổ biến mà doanh nghiệp xuất nhập khẩu nên nắm rõ:
1. Freight Prepaid
Freight Prepaid nghĩa là cước vận chuyển được thanh toán tại cảng đi.
Đặc điểm:
-
Thường do người xuất khẩu thanh toán
-
Thể hiện rõ trên vận đơn
-
Phù hợp điều kiện Incoterms như CIF, CFR
Nếu khai sai hình thức này trên B/L, có thể gây tranh chấp khi giao hàng.
Các hãng tàu như Maersk hoặc MSC luôn ghi rõ “Freight Prepaid” trên vận đơn khi đã thu cước.
2. Freight Collect
Freight Collect nghĩa là cước được thanh toán tại cảng đến.
Đặc điểm:
-
Người nhập khẩu thanh toán
-
Thường áp dụng trong điều kiện FOB
-
Có thể phát sinh phụ phí tại cảng đích
Nếu người nhận không thanh toán, hãng tàu có quyền giữ hàng (Carrier’s Lien).
3. Third Party Payment
Thanh toán bởi bên thứ ba (không phải người gửi hay người nhận).
Hình thức này thường dùng khi:
-
Công ty mẹ thanh toán cho chi nhánh
-
Có thỏa thuận tài chính riêng
Cần xác nhận rõ trách nhiệm thanh toán để tránh nợ cước.
4. Collect & Prepaid Mixed
Một số trường hợp:
-
Cước biển prepaid
-
Phụ phí local charge collect
Doanh nghiệp cần đọc kỹ báo giá để hiểu rõ khoản nào thanh toán tại đâu.
5. Credit Account (Thanh Toán Công Nợ)
Doanh nghiệp ký hợp đồng tín dụng với hãng tàu hoặc forwarder và thanh toán theo kỳ.
Ưu điểm:
-
Giảm áp lực dòng tiền
-
Linh hoạt tài chính
Nhược điểm:
-
Yêu cầu lịch sử giao dịch tốt
-
Có hạn mức tín dụng
6. L/C-Related Freight Payment
Khi thanh toán bằng L/C (Letter of Credit), hình thức freight phải phù hợp với điều kiện trong L/C.
Ví dụ:
-
L/C yêu cầu Freight Prepaid
-
Nếu vận đơn ghi Freight Collect có thể bị ngân hàng từ chối thanh toán
Đây là lỗi phổ biến trong xuất khẩu theo phương thức tín dụng chứng từ.
Xem thêm: Cước Vận Tải Biển Liên Tục Giảm: Cơ Hội và Thách Thức Cho Doanh Nghiệp
Vì Sao Doanh Nghiệp Phải Hiểu Rõ Hình Thức Thanh Toán Cước?
-
Tránh tranh chấp giữa người bán và người mua
-
Kiểm soát dòng tiền hiệu quả
-
Phù hợp điều kiện Incoterms
-
Đảm bảo chứng từ hợp lệ với ngân hàng
Hiểu sai một dòng trên vận đơn có thể ảnh hưởng đến cả giao dịch.
Những Rủi Ro Thường Gặp
-
Người nhận từ chối thanh toán Freight Collect
-
Khai sai điều khoản trên B/L
-
Không thống nhất trách nhiệm thanh toán phụ phí
-
Ngân hàng từ chối chứng từ L/C
Việc xác nhận rõ hình thức thanh toán trước khi phát hành vận đơn là bước bắt buộc.
Kết Luận
Thanh toán cước vận tải biển không chỉ là vấn đề tài chính mà còn liên quan đến trách nhiệm pháp lý và hợp đồng thương mại. Khi hiểu rõ 6 hình thức thanh toán phổ biến, doanh nghiệp có thể chủ động quản lý rủi ro, tối ưu dòng tiền và tránh tranh chấp không đáng có.
Trong xuất nhập khẩu, kiểm soát tốt điều khoản thanh toán chính là nền tảng để giao dịch an toàn và bền vững.
Xem thêm: 7 Loại Tàu Vận Tải Biển Phổ Biến Nhưng Ít Doanh Nghiệp Phân Biệt Đúng