Laytime và demurrage tàu chuyến trong vận tải biển là hai khái niệm quan trọng mà doanh nghiệp thuê tàu hàng rời bắt buộc phải hiểu rõ. Khi vận chuyển than, xi măng, quặng, phân bón hoặc ngũ cốc bằng tàu chuyến, chi phí phát sinh do chậm làm hàng có thể rất lớn. Việc nắm vững cách tính laytime và demurrage giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro tài chính và chủ động hơn trong đàm phán hợp đồng thuê tàu.
Laytime trong vận tải biển là gì
Laytime là thời gian được phép để thực hiện việc xếp hoặc dỡ hàng theo thỏa thuận trong hợp đồng thuê tàu, thường được ghi rõ trong charter party. Đây là khoảng thời gian miễn phí mà bên thuê tàu được sử dụng để hoàn tất việc làm hàng.
Laytime có thể được tính theo nhiều hình thức khác nhau như ngày làm việc, ngày liên tục hoặc giờ làm việc. Tùy theo điều khoản hợp đồng, các yếu tố như thời tiết xấu, đình công hoặc sự cố kỹ thuật có thể được loại trừ khi tính laytime.
Việc xác định chính xác thời điểm bắt đầu và kết thúc laytime là rất quan trọng. Thông thường, laytime bắt đầu khi tàu sẵn sàng làm hàng và đã trao Notice of Readiness hợp lệ cho cảng hoặc người thuê tàu.
Demurrage trong vận tải biển là gì
Demurrage là khoản phí mà bên thuê tàu phải trả cho chủ tàu nếu vượt quá thời gian laytime đã thỏa thuận. Đây là khoản bồi thường do việc tàu bị giữ lại lâu hơn dự kiến tại cảng xếp hoặc cảng dỡ.
Phí demurrage thường được tính theo ngày và có thể dao động từ vài nghìn đến hàng chục nghìn đô la mỗi ngày tùy theo kích thước và loại tàu. Đối với tàu hàng rời cỡ lớn, chi phí demurrage tăng nhanh và ảnh hưởng trực tiếp đến tổng chi phí vận chuyển.
Trong một số trường hợp, nếu việc xếp dỡ hoàn thành sớm hơn laytime quy định, chủ tàu có thể phải trả khoản tiền thưởng gọi là despatch cho bên thuê tàu.
Cách tính laytime và demurrage
Việc tính laytime thường dựa trên thời điểm tàu đến cảng, tình trạng sẵn sàng làm hàng và tốc độ xếp dỡ thực tế. Hợp đồng thuê tàu quy định rõ tốc độ xếp dỡ tính theo tấn mỗi ngày hoặc theo sản lượng cụ thể.
Nếu tổng thời gian thực tế vượt quá laytime cho phép, phần vượt này sẽ được tính demurrage theo mức phí đã thỏa thuận trong hợp đồng.
Việc tính toán laytime có thể phức tạp do phải xem xét nhiều yếu tố như thời gian chờ cầu cảng, thời gian nghỉ do mưa, hoặc các ngày lễ không làm việc. Do đó, doanh nghiệp thường cần chuyên gia hoặc đơn vị môi giới tàu biển hỗ trợ.
Xem thêm: Giấy chứng nhận hun trùng (Certificate of Fumigation) trong bộ chứng từ xuất nhập khẩu là gì?
Rủi ro khi không kiểm soát tốt laytime và demurrage
Nếu không dự báo chính xác năng lực cảng và tốc độ xếp dỡ, doanh nghiệp có thể phải chịu demurrage kéo dài nhiều ngày. Với mỗi ngày chậm trễ, chi phí tăng lên đáng kể và làm giảm lợi nhuận.
Ngoài ra, việc tranh chấp về cách tính laytime cũng có thể phát sinh nếu hợp đồng không quy định rõ ràng. Những tranh chấp này thường tốn thời gian và chi phí pháp lý.
Vì vậy, trước khi ký charter party, doanh nghiệp cần đánh giá kỹ điều kiện cảng, năng lực bốc dỡ và thời gian dự kiến.
Vì sao doanh nghiệp cần hiểu rõ laytime và demurrage tàu chuyến
Laytime và demurrage không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả tài chính của lô hàng. Đối với vận tải biển hàng rời, khoản phí chậm làm hàng có thể chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí vận chuyển.
Hiểu rõ cơ chế tính laytime giúp doanh nghiệp đàm phán hợp đồng tốt hơn và xây dựng kế hoạch làm hàng phù hợp. Đồng thời, kiểm soát chặt tiến độ xếp dỡ tại cảng giúp giảm thiểu nguy cơ phát sinh demurrage.
Kết luận
Laytime và demurrage tàu chuyến trong vận tải biển là hai yếu tố quan trọng quyết định chi phí khi thuê tàu hàng rời. Việc hiểu rõ khái niệm, cách tính và các điều khoản liên quan trong hợp đồng charter party giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro tài chính và chủ động trong vận hành. Trong bối cảnh chi phí logistics ngày càng được kiểm soát chặt chẽ, quản lý tốt laytime và demurrage chính là giải pháp bảo vệ lợi nhuận hiệu quả.
Xem thêm: Dịch vụ vận tải biển gồm những gì và những điều doanh nghiệp cần lưu ý