Trong hoạt động xuất nhập khẩu bằng đường biển, mã HS là một trong những thông tin quan trọng nhất nhưng cũng dễ bị xem nhẹ. Nhiều doanh nghiệp cho rằng mã HS chỉ phục vụ khai báo hải quan, trong khi trên thực tế, khai sai mã HS có thể dẫn đến truy thu thuế, phạt hành chính, chậm thông quan và ảnh hưởng uy tín doanh nghiệp. Hiểu đúng bản chất và vai trò của mã HS giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt chi phí và hạn chế rủi ro pháp lý trong logistics quốc tế.
Mã HS là gì?
Mã HS là hệ thống mã số dùng để phân loại hàng hóa trong thương mại quốc tế. Mỗi loại hàng hóa được gắn với một mã số cụ thể nhằm thống nhất cách quản lý giữa các quốc gia. Mã HS thường có cấu trúc nhiều chữ số, trong đó các số đầu mang tính quốc tế, các số sau do từng quốc gia quy định chi tiết hơn.
Mã HS không chỉ là công cụ phân loại hàng hóa, mà còn là căn cứ pháp lý để áp dụng thuế, chính sách quản lý và kiểm tra chuyên ngành.
Vì sao mã HS quan trọng trong xuất nhập khẩu đường biển?
Mã HS quyết định mức thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng và các loại thuế liên quan. Ngoài ra, mã HS còn là căn cứ để xác định hàng hóa có thuộc diện quản lý chuyên ngành, cần giấy phép hay kiểm tra chất lượng hay không.
Chỉ cần khai sai mã HS, doanh nghiệp có thể bị áp dụng sai thuế suất hoặc bị yêu cầu bổ sung hồ sơ, kéo dài thời gian thông quan.
Mã HS ảnh hưởng thế nào đến chi phí logistics?
Khi khai đúng mã HS, doanh nghiệp nộp đúng mức thuế và thông quan nhanh. Ngược lại, khai sai mã HS có thể dẫn đến truy thu thuế trong nhiều năm, kèm theo tiền phạt và tiền chậm nộp. Ngoài ra, hàng hóa bị giữ lại để xác minh mã HS sẽ phát sinh phí lưu container, lưu bãi và chi phí xử lý phát sinh.
Trong nhiều trường hợp, chi phí do khai sai mã HS cao hơn nhiều so với cước vận chuyển đường biển.
Những lỗi phổ biến khi khai mã HS
Doanh nghiệp thường áp mã HS theo kinh nghiệm cũ mà không cập nhật quy định mới. Một số trường hợp áp mã HS theo tên thương mại thay vì bản chất hàng hóa. Ngoài ra, việc sao chép mã HS từ đối tác nước ngoài mà không kiểm tra quy định tại Việt Nam cũng là lỗi rất phổ biến.
Những sai sót này dễ khiến hải quan nghi ngờ và đưa lô hàng vào diện kiểm tra chuyên sâu.
Phân biệt mã HS và mô tả hàng hóa
Một lỗi nghiêm trọng là mô tả hàng hóa không phù hợp với mã HS đã khai. Hải quan không chỉ nhìn vào mã HS, mà còn đối chiếu mô tả kỹ thuật, công dụng và cấu tạo hàng hóa. Nếu mô tả không khớp, mã HS có thể bị bác bỏ.
Doanh nghiệp cần đảm bảo mô tả hàng hóa phản ánh đúng bản chất, không chỉ nhằm né thuế hoặc đơn giản hóa thủ tục.
Khi nào doanh nghiệp dễ bị kiểm tra mã HS?
Hải quan thường tập trung kiểm tra mã HS trong các trường hợp doanh nghiệp mới, doanh nghiệp có tiền sử sai phạm, mặt hàng có thuế suất cao hoặc hàng hóa thuộc nhóm dễ gian lận thương mại. Ngoài ra, khi có sự chênh lệch lớn về thuế giữa các mã HS gần nhau, khả năng bị kiểm tra càng cao.
Xem thêm: Vận tải đường biển từ Hồ Chí Minh đi Cảng Pasir Panjang Terminal và Pasir Panjang Wharves
Doanh nghiệp cần làm gì để xác định đúng mã HS?
Doanh nghiệp nên nghiên cứu kỹ biểu thuế, chú giải chương và nhóm hàng. Việc tham khảo các văn bản phân loại trước đây hoặc xin ý kiến phân loại trước của hải quan là cách làm an toàn. Ngoài ra, doanh nghiệp có thể phối hợp với đơn vị logistics hoặc tư vấn hải quan có kinh nghiệm để hạn chế rủi ro.
Không nên xem mã HS là vấn đề nhỏ hay xử lý theo cảm tính.
Vai trò của forwarder và đại lý hải quan
Forwarder và đại lý hải quan có thể hỗ trợ doanh nghiệp kiểm tra mã HS, cảnh báo rủi ro và cập nhật thay đổi chính sách. Tuy nhiên, trách nhiệm cuối cùng về mã HS vẫn thuộc về doanh nghiệp đứng tên tờ khai. Vì vậy, sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên là rất cần thiết.
Xu hướng quản lý mã HS trong thời gian tới
Cơ quan hải quan ngày càng tăng cường quản lý rủi ro dựa trên dữ liệu. Việc khai sai mã HS sẽ dễ bị phát hiện hơn thông qua hệ thống so sánh và truy xuất lịch sử. Điều này buộc doanh nghiệp phải minh bạch và chuẩn hóa việc phân loại hàng hóa ngay từ đầu.
Trong tương lai, quản trị mã HS sẽ trở thành một phần quan trọng của quản trị tuân thủ xuất nhập khẩu.
Kết luận
Mã HS không chỉ là con số trên tờ khai hải quan, mà là yếu tố quyết định thuế, thủ tục và mức độ rủi ro của lô hàng trong vận tải biển. Việc hiểu đúng và khai đúng mã HS giúp doanh nghiệp tránh truy thu thuế, hạn chế chậm thông quan và kiểm soát chi phí logistics hiệu quả hơn. Trong bối cảnh kiểm soát hải quan ngày càng chặt chẽ, quản trị tốt mã HS chính là nền tảng cho hoạt động xuất nhập khẩu bền vững.
Xem thêm: Seal container là gì? Vì sao số seal quyết định an toàn hàng hóa trong vận tải biển