Trong báo giá vận tải biển quốc tế, bên cạnh cước tàu và các loại phí cảng, phí CIC (Container Imbalance Charge) là khoản phụ phí khiến nhiều doanh nghiệp bất ngờ vì không hiểu rõ bản chất. Không ít trường hợp doanh nghiệp chỉ phát hiện phí CIC khi nhận hóa đơn cuối cùng, dẫn đến đội chi phí và khó giải trình với khách hàng. Việc hiểu đúng phí CIC giúp doanh nghiệp chủ động dự toán chi phí và tránh những tranh cãi không đáng có trong quá trình vận chuyển đường biển.
Phí CIC là gì?
Phí CIC là khoản phụ phí hãng tàu thu để bù đắp chi phí điều chuyển container rỗng giữa các khu vực có tình trạng mất cân đối container. Khi một khu vực xuất khẩu nhiều hơn nhập khẩu, container rỗng sẽ thiếu hụt và hãng tàu buộc phải di chuyển container từ nơi dư thừa sang nơi thiếu hụt, phát sinh chi phí lớn.
Phí CIC không liên quan trực tiếp đến hàng hóa mà gắn với bài toán cân đối container toàn cầu của hãng tàu.
Vì sao phát sinh tình trạng mất cân đối container?
Mất cân đối container xảy ra khi dòng chảy thương mại không đồng đều giữa các khu vực. Ví dụ một quốc gia xuất khẩu mạnh nhưng nhập khẩu ít sẽ thiếu container rỗng để đóng hàng. Ngược lại, các thị trường nhập khẩu lớn lại dư thừa container sau khi dỡ hàng.
Ngoài yếu tố thương mại, tình trạng ùn tắc cảng, blank sailing hoặc gián đoạn chuỗi cung ứng cũng khiến việc điều chuyển container trở nên khó khăn và tốn kém hơn.
Phí CIC áp dụng trong những trường hợp nào?
Phí CIC thường được áp dụng trên các tuyến có tình trạng thiếu container rỗng kéo dài. Mức phí và thời điểm áp dụng phụ thuộc vào chính sách từng hãng tàu và từng thị trường. Trong một số giai đoạn cao điểm, CIC có thể được áp dụng đột ngột và thay đổi liên tục.
Doanh nghiệp cần lưu ý rằng không phải tuyến nào cũng có CIC, nhưng khi đã áp dụng thì gần như bắt buộc.
Phí CIC khác gì với các phụ phí khác?
Nhiều doanh nghiệp nhầm lẫn CIC với phụ phí mùa cao điểm hoặc phụ phí tắc nghẽn cảng. Trên thực tế, CIC chỉ liên quan đến chi phí điều chuyển container rỗng, trong khi các phụ phí khác phản ánh nhu cầu vận chuyển tăng cao hoặc tình trạng khai thác cảng.
Việc phân biệt rõ các loại phụ phí giúp doanh nghiệp hiểu đúng lý do phát sinh chi phí.
Phí CIC ảnh hưởng thế nào đến giá cước vận tải biển?
Dù là phụ phí, nhưng CIC có thể chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng chi phí vận chuyển, đặc biệt với các lô hàng giá trị thấp hoặc biên lợi nhuận mỏng. Trong một số giai đoạn thị trường căng thẳng, phí CIC cộng với các phụ phí khác có thể làm tăng đáng kể chi phí logistics so với kế hoạch ban đầu.
Doanh nghiệp thường gặp rủi ro gì với phí CIC?
Rủi ro phổ biến nhất là không dự trù phí CIC khi chào giá cho khách hàng. Ngoài ra, việc không cập nhật kịp thời thông báo áp dụng CIC từ hãng tàu khiến doanh nghiệp bị động khi thanh toán. Một số doanh nghiệp còn nhầm lẫn rằng CIC chỉ áp dụng cho một chiều vận chuyển, trong khi thực tế có thể áp dụng theo từng tuyến cụ thể.
Doanh nghiệp cần làm gì để kiểm soát phí CIC?
Doanh nghiệp nên yêu cầu báo giá chi tiết, trong đó tách riêng cước biển và các phụ phí, bao gồm CIC nếu có. Việc theo dõi sát tình hình container rỗng tại thị trường xuất khẩu cũng giúp doanh nghiệp dự báo khả năng phát sinh CIC.
.jpg)
Xem thêm: Kiểm tra sau thông quan là gì? Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần chuẩn bị những gì?
Ngoài ra, làm việc với forwarder có kinh nghiệm sẽ giúp doanh nghiệp nhận được cảnh báo sớm khi thị trường bắt đầu áp dụng CIC.
Vai trò của forwarder trong quản lý phí CIC
Forwarder là cầu nối giữa doanh nghiệp và hãng tàu, có trách nhiệm cập nhật các phụ phí mới, giải thích rõ lý do phát sinh và hỗ trợ doanh nghiệp lựa chọn phương án vận chuyển phù hợp. Một forwarder minh bạch sẽ giúp doanh nghiệp tránh bị động và kiểm soát tốt chi phí CIC.
Phí CIC có xu hướng tăng trong tương lai không?
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục biến động, tình trạng mất cân đối container khó có thể giải quyết triệt để trong ngắn hạn. Điều này khiến phí CIC có xu hướng xuất hiện theo chu kỳ, đặc biệt tại các thị trường xuất khẩu mạnh. Doanh nghiệp cần coi CIC là một biến số thường trực trong bài toán chi phí logistics.
Kết luận
Phí CIC là khoản phụ phí phản ánh chi phí điều chuyển container rỗng do mất cân đối thương mại giữa các khu vực. Dù không phải lúc nào cũng xuất hiện, nhưng khi được áp dụng, CIC có thể ảnh hưởng đáng kể đến tổng chi phí vận tải biển. Việc hiểu rõ bản chất, theo dõi thị trường và phối hợp chặt chẽ với đơn vị logistics giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong dự toán chi phí và hạn chế rủi ro phát sinh ngoài kế hoạch. Trong môi trường logistics biến động, quản lý tốt phí CIC chính là một phần quan trọng của chiến lược tối ưu chi phí vận chuyển đường biển.
Xem thêm: Vận Chuyền Hàng Hóa Từ Cảng Hồ Chí Minh đến cảng Umm Qasr