Bên cạnh giá cước và các loại phụ phí theo mùa, phí lưu container – demurrage & detention đang trở thành mối quan tâm lớn của doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong giai đoạn 2025–2026. Khi lịch tàu kém ổn định, ùn tắc cảng còn diễn ra cục bộ và thời gian xử lý hàng kéo dài, các khoản phí này có xu hướng gia tăng, tạo áp lực đáng kể lên chi phí logistics và dòng tiền của doanh nghiệp.
Demurrage & Detention là gì?
Demurrage là phí lưu container tại cảng hoặc bãi của hãng tàu khi container vượt quá thời gian miễn phí (free time) được cấp để lấy hàng hoặc trả container.
Detention là phí lưu container bên ngoài cảng khi doanh nghiệp giữ container quá thời hạn miễn phí trước khi hoàn trả rỗng cho hãng tàu.
Hai loại phí này được áp dụng nhằm:
-
Khuyến khích quay vòng container nhanh
-
Giảm ùn ứ bãi container
-
Tối ưu hiệu quả khai thác của hãng tàu
Trong điều kiện thị trường biến động, demurrage & detention dễ trở thành khoản chi phí phát sinh ngoài dự kiến.
Vì sao phí lưu container có xu hướng tăng?
Lịch tàu và thời gian giao nhận thiếu ổn định
Việc tàu chạy trễ, đổi lịch hoặc hủy chuyến khiến thời gian lấy hàng và trả container bị kéo dài. Khi free time không đủ bù đắp, phí demurrage & detention phát sinh là khó tránh khỏi.
Ùn tắc cảng và hạn chế năng lực bãi
Tại một số cảng trọng điểm, năng lực xử lý hàng chưa theo kịp lưu lượng container, dẫn đến:
-
Thời gian chờ lấy container lâu hơn
-
Khó đặt lịch hạ container rỗng đúng hạn
-
Phát sinh phí lưu bãi ngoài kế hoạch
Khan hiếm container và nhu cầu quay vòng nhanh
Trong giai đoạn thiếu container cục bộ (đặc biệt là container lạnh), hãng tàu có xu hướng siết chặt thời gian miễn phí để đẩy nhanh vòng quay, khiến doanh nghiệp dễ bị tính phí hơn.
Phí demurrage & detention ảnh hưởng thế nào đến doanh nghiệp?
Tăng chi phí logistics ngoài dự toán
Không giống giá cước được thương lượng trước, demurrage & detention:
-
Phát sinh sau khi hàng đã đến
-
Khó kiểm soát nếu quy trình không trơn tru
-
Có thể tăng nhanh theo ngày
Chỉ vài ngày trễ cũng đủ khiến chi phí đội lên đáng kể, đặc biệt với lô hàng lớn.
Ảnh hưởng dòng tiền và kế hoạch giao hàng
Phí lưu container thường phải thanh toán trước khi:
-
Nhận hàng
-
Trả container rỗng
-
Hoàn tất thủ tục thông quan
Điều này gây áp lực lên dòng tiền và có thể làm chậm toàn bộ quy trình giao nhận.
Hãng tàu và cảng biển áp dụng phí ra sao?
Mỗi hãng tàu có chính sách:
-
Thời gian miễn phí khác nhau theo tuyến
-
Mức phí tăng dần theo số ngày quá hạn
-
Quy định riêng cho container thường và container lạnh
Trong bối cảnh thị trường căng thẳng, chính sách phí có xu hướng chặt chẽ hơn, đòi hỏi doanh nghiệp phải theo dõi sát từng lô hàng.
Xem thêm: Vận tải đường biển từ HCM đi Cảng Shimizu
Doanh nghiệp xuất nhập khẩu đang gặp khó ở đâu?
Nhiều doanh nghiệp phản ánh các vướng mắc phổ biến:
-
Thông quan chậm do thiếu chứng từ
-
Khó đặt lịch trả container rỗng đúng hạn
-
Thời gian làm việc tại cảng bị gián đoạn bởi ùn tắc hoặc đình công
Những yếu tố này không nằm hoàn toàn trong tầm kiểm soát của doanh nghiệp, nhưng lại trực tiếp dẫn đến phát sinh phí.
Làm thế nào để giảm rủi ro phí lưu container?
Để hạn chế demurrage & detention, doanh nghiệp có thể:
-
Chuẩn bị chứng từ đầy đủ trước khi hàng đến
-
Theo dõi sát lịch tàu và thời gian free time
-
Phối hợp chặt chẽ với đơn vị logistics và đại lý hãng tàu
-
Chủ động đặt lịch lấy/trả container sớm
Việc quản trị thời gian trở thành yếu tố then chốt để kiểm soát chi phí.
Vai trò của đơn vị logistics và forwarder
Forwarder và đơn vị logistics có thể hỗ trợ doanh nghiệp:
-
Cập nhật chính sách phí của từng hãng tàu
-
Theo dõi sát tiến độ lô hàng
-
Đề xuất giải pháp linh hoạt khi có nguy cơ phát sinh phí
Sự phối hợp tốt giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro bị động trước các khoản phí khó lường.
Phí demurrage & detention có phải xu hướng dài hạn?
Các chuyên gia logistics cho rằng:
-
Phí lưu container sẽ tiếp tục tồn tại như công cụ quản lý khai thác
-
Trong giai đoạn thị trường biến động, mức phí có thể bị siết chặt hơn
-
Doanh nghiệp cần coi đây là chi phí rủi ro cần quản trị, không phải chi phí hiếm gặp
Điều này đòi hỏi cách tiếp cận logistics chuyên nghiệp và chủ động hơn.
Tác động đến chuỗi cung ứng trong dài hạn
Về lâu dài, áp lực từ demurrage & detention buộc:
-
Doanh nghiệp tối ưu quy trình giao nhận
-
Cảng và hãng tàu cải thiện tính minh bạch về phí
-
Chuỗi cung ứng chuyển sang mô hình linh hoạt và số hóa hơn
Chi phí lưu container vì thế trở thành đòn bẩy thúc đẩy thay đổi cách vận hành logistics.
Kết luận
Phí lưu container (demurrage & detention) đang nổi lên như một áp lực chi phí mới đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong bối cảnh vận tải biển nhiều biến động. Dù không phải khoản phí mới, nhưng tần suất và mức độ phát sinh đang gia tăng do lịch tàu kém ổn định và ùn tắc cảng cục bộ. Việc hiểu rõ cơ chế tính phí, chủ động quản trị thời gian và phối hợp chặt chẽ với đơn vị logistics sẽ giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn chi phí và duy trì hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu.
Xem thêm: Phụ phí mùa cao điểm (PSS) quay trở lại: Doanh nghiệp đối mặt áp lực chi phí vận tải biển