Trong vận tải biển quốc tế, an toàn hàng hải luôn là yếu tố được đặt lên hàng đầu. Một trong những quy định quan trọng tác động trực tiếp đến doanh nghiệp xuất khẩu là SOLAS và yêu cầu xác nhận khối lượng container (VGM – Verified Gross Mass). Dù đã được áp dụng nhiều năm, nhưng trên thực tế, không ít doanh nghiệp vẫn gặp vướng mắc, thậm chí phát sinh chi phí và chậm hàng do không tuân thủ đúng quy định VGM.
SOLAS là gì và vì sao liên quan đến container?
SOLAS (Safety of Life at Sea) là Công ước quốc tế về an toàn sinh mạng con người trên biển. Mục tiêu chính của SOLAS là:
-
Đảm bảo an toàn cho tàu và thuyền viên
-
Hạn chế rủi ro tai nạn hàng hải
-
Chuẩn hóa các yêu cầu kỹ thuật trong vận tải biển
Liên quan đến container, SOLAS quy định mọi container trước khi xếp lên tàu phải có khối lượng tổng được xác nhận chính xác (VGM). Container không có VGM hợp lệ sẽ không được phép xếp tàu.
VGM container là gì?
VGM (Verified Gross Mass) là tổng trọng lượng đã được xác nhận của container, bao gồm:
-
Trọng lượng hàng hóa bên trong
-
Trọng lượng bao bì
-
Trọng lượng container rỗng
Thông tin VGM phải được:
-
Cân xác thực
-
Khai báo chính xác
-
Gửi cho hãng tàu và cảng đúng thời hạn
VGM không phải thủ tục hình thức, mà là yêu cầu bắt buộc theo SOLAS.
Vì sao quy định VGM được áp dụng?
Trước khi có VGM, nhiều container bị khai sai trọng lượng, dẫn đến:
-
Mất cân bằng tàu
-
Sập chồng container
-
Tai nạn trong quá trình xếp dỡ
-
Rủi ro nghiêm trọng cho thuyền viên và tàu
VGM ra đời nhằm loại bỏ rủi ro từ việc khai sai trọng lượng container, giúp hãng tàu và cảng lập kế hoạch xếp tàu an toàn hơn.
Các phương pháp xác nhận VGM
Theo quy định, doanh nghiệp có thể xác nhận VGM bằng 2 phương pháp:
Phương pháp 1: Cân container đã đóng hàng
-
Container sau khi đóng hàng được cân trực tiếp
-
Áp dụng tại trạm cân được công nhận
-
Kết quả cân là VGM chính thức
Phương pháp 2: Cộng dồn trọng lượng
-
Cân riêng từng kiện hàng và bao bì
-
Cộng thêm trọng lượng container rỗng
-
Tổng trọng lượng được khai là VGM
Mỗi phương pháp đều hợp lệ nếu tuân thủ đúng quy trình và được chấp nhận bởi hãng tàu/cảng.
Xem thêm: Vận tải đường biển từ HCM đi Cảng Shimizu
Doanh nghiệp thường gặp rủi ro gì với VGM?
Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu gặp các vấn đề như:
-
Khai VGM trễ so với cut-off của hãng tàu
-
Sai lệch giữa VGM khai báo và kết quả cân tại cảng
-
Không nắm rõ quy định của từng hãng tàu
Hệ quả có thể là:
-
Container bị từ chối xếp tàu
-
Phát sinh phí lưu bãi, lưu container
-
Trễ lịch giao hàng và ảnh hưởng hợp đồng
VGM ảnh hưởng thế nào đến chi phí logistics?
Việc không tuân thủ hoặc sai sót VGM có thể kéo theo:
-
Phí cân container bổ sung
-
Phí sửa VGM
-
Phí lưu container do trễ tàu
Trong bối cảnh chi phí logistics đã cao, VGM trở thành yếu tố cần quản trị chặt chẽ để tránh phát sinh ngoài kế hoạch.
Vai trò của hãng tàu và cảng biển trong VGM
Hãng tàu và cảng biển có trách nhiệm:
-
Kiểm tra VGM trước khi xếp container
-
Từ chối container không có VGM hợp lệ
-
Đảm bảo dữ liệu VGM được tích hợp vào kế hoạch xếp tàu
Điều này cho thấy VGM không chỉ là yêu cầu của riêng doanh nghiệp xuất khẩu, mà là mắt xích bắt buộc trong toàn bộ chuỗi vận tải biển.
Doanh nghiệp xuất khẩu cần làm gì để tuân thủ VGM?
Để tránh rủi ro liên quan đến SOLAS và VGM, doanh nghiệp nên:
-
Lên kế hoạch cân container sớm
-
Kiểm tra cut-off VGM của từng hãng tàu
-
Đảm bảo dữ liệu VGM khớp với chứng từ vận chuyển
-
Phối hợp chặt chẽ với đơn vị logistics/forwarder
Việc chủ động ngay từ đầu giúp doanh nghiệp tránh bị động ở khâu cuối cùng trước khi xếp tàu.
VGM có thay đổi gì trong thời gian tới?
Các chuyên gia nhận định rằng:
-
VGM sẽ tiếp tục được kiểm soát chặt chẽ hơn
-
Dữ liệu VGM ngày càng được số hóa
-
Sai lệch trọng lượng sẽ khó “lọt” qua hệ thống như trước
Trong tương lai, VGM có thể được tích hợp sâu hơn với chứng từ điện tử và hệ thống cảng thông minh.
Kết luận
Quy định SOLAS và VGM container không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là yếu tố then chốt đảm bảo an toàn trong vận tải biển quốc tế. Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, việc hiểu đúng và tuân thủ đầy đủ quy định VGM giúp tránh rủi ro chậm hàng, phát sinh chi phí và ảnh hưởng uy tín với đối tác. Trong bối cảnh logistics ngày càng chuyên nghiệp và minh bạch, quản trị tốt VGM chính là một phần quan trọng của năng lực xuất khẩu bền vững.
Xem thêm: Vận tải biển đẩy mạnh vận đơn điện tử (eBL): Bước chuyển quan trọng của logistics quốc tế