Trong bối cảnh vận tải biển toàn cầu liên tục biến động, từ ùn tắc cảng biển, thay đổi tuyến hàng hải cho đến rủi ro địa chính trị, bảo hiểm hàng hải đang quay trở lại như một yếu tố được doanh nghiệp xuất nhập khẩu đặc biệt chú ý. Nếu trước đây nhiều doanh nghiệp xem bảo hiểm chỉ là chi phí phụ, thì hiện nay, nó đang trở thành công cụ quản trị rủi ro quan trọng trong chuỗi logistics quốc tế.
Rủi ro vận tải biển ngày càng phức tạp
Những năm gần đây, thị trường vận tải biển chứng kiến hàng loạt rủi ro mới và khó lường hơn:
-
Tàu phải thay đổi tuyến do bất ổn khu vực
-
Thời gian vận chuyển kéo dài vì ùn tắc cảng
-
Gia tăng sự cố hư hỏng, mất mát hàng hóa trong quá trình xếp dỡ và trung chuyển
Sự phức tạp của chuỗi vận chuyển khiến xác suất rủi ro không còn ở mức thấp như trước, đặc biệt với các lô hàng có giá trị cao hoặc thời gian vận chuyển dài.
Bảo hiểm hàng hải không còn là lựa chọn “có cũng được”
Trước đây, một số doanh nghiệp chỉ mua bảo hiểm khi đối tác yêu cầu hoặc khi hàng hóa có giá trị lớn. Tuy nhiên, thực tế thị trường cho thấy:
-
Một sự cố nhỏ có thể gây thiệt hại lớn về tài chính
-
Chi phí xử lý tranh chấp và khiếu nại ngày càng cao
-
Thời gian giải quyết tổn thất kéo dài nếu không có bảo hiểm phù hợp
Chính vì vậy, bảo hiểm hàng hải đang được xem như “lá chắn tài chính”, giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Những rủi ro nào thường được bảo hiểm hàng hải chi trả?
Tùy theo điều khoản bảo hiểm, doanh nghiệp có thể được bảo vệ trước nhiều rủi ro như:
-
Hư hỏng hàng hóa do va đập, thấm nước, cháy nổ
-
Mất mát container trong quá trình vận chuyển
-
Tổn thất phát sinh khi tàu gặp sự cố trên biển
-
Rủi ro trong quá trình bốc xếp, trung chuyển tại cảng
Trong bối cảnh vận tải biển thiếu ổn định, phạm vi bảo hiểm càng rộng thì mức độ an toàn tài chính cho doanh nghiệp càng cao.
Xem thêm: Vận tải biển trước áp lực giảm phát thải: Logistics xanh trở thành luật chơi mới của ngành
Vì sao doanh nghiệp xuất nhập khẩu quan tâm hơn đến bảo hiểm hàng hải?
Áp lực chi phí logistics tăng cao
Khi chi phí vận chuyển, lưu kho và phụ phí gia tăng, một sự cố hàng hóa có thể xóa sạch lợi nhuận của cả lô hàng. Bảo hiểm giúp doanh nghiệp không bị “đánh gục” bởi rủi ro bất ngờ.
Chuỗi cung ứng kéo dài và phức tạp
Hàng hóa hiện nay thường đi qua nhiều cảng trung chuyển, nhiều quốc gia và nhiều bên liên quan. Mỗi điểm trung gian đều tiềm ẩn rủi ro, khiến bảo hiểm trở thành yếu tố không thể bỏ qua.
Bảo hiểm hàng hải tác động thế nào đến quyết định vận chuyển?
Nhiều doanh nghiệp đang thay đổi cách tiếp cận:
-
Chủ động mua bảo hiểm thay vì phụ thuộc vào bên bán hoặc bên mua
-
Ưu tiên các điều khoản bảo hiểm toàn diện thay vì mức tối thiểu
-
Cân nhắc rủi ro vận chuyển ngay từ giai đoạn ký hợp đồng ngoại thương
Điều này cho thấy bảo hiểm hàng hải đang được đưa vào bài toán chiến lược logistics, không chỉ là thủ tục bổ sung.
Chi phí bảo hiểm có thực sự “đắt”?
So với tổng giá trị hàng hóa và chi phí logistics, chi phí bảo hiểm hàng hải thường chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ. Tuy nhiên, lợi ích mang lại lại rất lớn:
-
Giảm thiểu rủi ro tài chính
-
Tăng khả năng kiểm soát dòng tiền
-
Giúp doanh nghiệp an tâm hơn khi vận chuyển quốc tế
Trong bối cảnh thị trường vận tải biển nhiều bất ổn, khoản chi này được xem là đầu tư cho sự an toàn, không phải chi phí lãng phí.
Những lưu ý khi doanh nghiệp mua bảo hiểm hàng hải
Để bảo hiểm phát huy hiệu quả, doanh nghiệp cần:
-
Hiểu rõ phạm vi bảo hiểm và các trường hợp loại trừ
-
Khai báo chính xác giá trị và tính chất hàng hóa
-
Phối hợp chặt chẽ với đơn vị vận tải trong xử lý sự cố
-
Lưu giữ đầy đủ chứng từ khi phát sinh tổn thất
Việc mua bảo hiểm nhưng không nắm rõ điều khoản có thể khiến doanh nghiệp không được bồi thường như kỳ vọng.
Xu hướng bảo hiểm hàng hải trong thời gian tới
Các chuyên gia nhận định rằng:
-
Nhu cầu bảo hiểm hàng hải sẽ tiếp tục tăng cùng mức độ rủi ro vận tải
-
Các gói bảo hiểm sẽ linh hoạt hơn, phù hợp từng loại hàng
-
Doanh nghiệp xuất nhập khẩu sẽ chủ động hơn trong quản trị rủi ro
Bảo hiểm hàng hải không còn là “phương án dự phòng”, mà đang trở thành một phần tất yếu của chuỗi cung ứng toàn cầu.
Kết luận
Trong bối cảnh vận tải biển đối mặt nhiều rủi ro mới, bảo hiểm hàng hải đang được doanh nghiệp xuất nhập khẩu quan tâm trở lại như một công cụ bảo vệ tài chính quan trọng. Việc đầu tư đúng vào bảo hiểm không chỉ giúp giảm thiểu thiệt hại khi xảy ra sự cố, mà còn nâng cao khả năng kiểm soát rủi ro và sự bền vững của hoạt động logistics. Với xu hướng thị trường hiện nay, bảo hiểm hàng hải sẽ ngày càng giữ vai trò then chốt trong chiến lược vận chuyển quốc tế của doanh nghiệp.
Xem thêm: Vận chuyển hàng hóa đường biển