Tắc nghẽn cảng biển là một trong những vấn đề lớn nhất của ngành vận tải biển trong nhiều năm gần đây. Khi lưu lượng tàu và container vượt quá năng lực xử lý của cảng, thời gian chờ đợi kéo dài, chi phí tăng cao và chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn. Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, hiểu rõ tác động của tắc nghẽn cảng biển giúp chủ động xây dựng kế hoạch vận chuyển linh hoạt và kiểm soát tốt hơn chi phí logistics.
Tắc nghẽn cảng biển là gì trong vận tải biển
Tắc nghẽn cảng biển xảy ra khi số lượng tàu cập cảng và sản lượng container vượt quá khả năng bốc dỡ, lưu trữ và xử lý của cảng. Khi đó, tàu phải neo chờ ngoài khơi hoặc chờ cầu bến trong thời gian dài.
Tình trạng này không chỉ xảy ra tại một cảng mà có thể lan rộng ra toàn tuyến vận tải biển, đặc biệt trên các tuyến thương mại lớn như châu Á – Mỹ hoặc châu Á – châu Âu.
Nguyên nhân dẫn đến tắc nghẽn cảng biển
Một trong những nguyên nhân chính là sự tăng đột biến của nhu cầu vận chuyển, đặc biệt trong mùa cao điểm xuất khẩu. Khi sản lượng container tăng nhanh nhưng hạ tầng cảng không kịp mở rộng, tắc nghẽn là điều khó tránh khỏi.
Ngoài ra, thiếu hụt nhân công, đình công lao động hoặc sự cố kỹ thuật cũng có thể làm giảm năng lực khai thác cảng.
Sự mất cân đối container rỗng cũng góp phần làm chậm quá trình xử lý hàng hóa, khiến container tồn đọng tại bãi.
Trong một số trường hợp, yếu tố thời tiết hoặc kiểm tra an ninh tăng cường cũng làm kéo dài thời gian thông quan.
Tác động của tắc nghẽn cảng biển đến vận tải biển
Khi cảng bị ùn tắc, tàu phải chờ đợi nhiều ngày trước khi được bốc dỡ. Điều này làm kéo dài ETA và ảnh hưởng đến toàn bộ lịch trình tuyến.
Chi phí khai thác tàu tăng lên do thời gian neo chờ lâu hơn, từ đó phát sinh phụ phí như congestion surcharge.
Ngoài ra, việc tàu quay vòng chậm khiến nguồn cung chỗ tàu giảm, làm giá cước vận tải biển có xu hướng tăng.
Tắc nghẽn tại một cảng lớn còn có thể gây hiệu ứng dây chuyền sang các cảng khác trên cùng tuyến.
Xem thêm: Hàn Quốc tăng chuyến tàu chở hàng
Ảnh hưởng đến doanh nghiệp xuất nhập khẩu
Đối với doanh nghiệp, tắc nghẽn cảng biển có thể dẫn đến chậm giao hàng và phát sinh chi phí lưu kho, lưu container.
Khi container đến trễ, doanh nghiệp nhập khẩu có thể thiếu nguyên liệu sản xuất. Ngược lại, doanh nghiệp xuất khẩu có thể bị trễ đơn hàng và ảnh hưởng uy tín.
Ngoài ra, phí demurrage và detention có thể tăng cao nếu không kịp xử lý container đúng hạn.
Chi phí logistics tổng thể vì vậy tăng lên, làm giảm biên lợi nhuận.
Doanh nghiệp nên làm gì để hạn chế rủi ro
Theo dõi tình trạng cảng và cập nhật thông tin từ hãng tàu là bước quan trọng để dự báo rủi ro.
Doanh nghiệp nên xây dựng kế hoạch giao hàng có thời gian đệm, đặc biệt trong mùa cao điểm.
Đa dạng hóa tuyến vận chuyển và lựa chọn cảng thay thế nếu khả thi cũng là giải pháp linh hoạt.
Làm việc với forwarder có kinh nghiệm giúp cập nhật sớm tình trạng tắc nghẽn và đề xuất phương án xử lý.
Kết luận
Tắc nghẽn cảng biển ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi cung ứng toàn cầu và chi phí vận tải biển. Trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng phụ thuộc vào vận tải container, doanh nghiệp cần chủ động theo dõi và điều chỉnh kế hoạch logistics để hạn chế rủi ro. Quản lý tốt yếu tố thời gian và lựa chọn đối tác phù hợp chính là chìa khóa duy trì ổn định hoạt động xuất nhập khẩu.
Xem thêm: Hợp đồng vận tải biển dài hạn hay giá spot? Doanh nghiệp nên chọn phương án nào