Trong những ngày đầu năm 2026, thị trường vận tải biển quốc tế tiếp tục ghi nhận những biến động đáng chú ý với giá cước tăng đột biến và thời gian vận chuyển kéo dài, điều này khiến không chỉ các hãng tàu toàn cầu mà cả doanh nghiệp xuất nhập khẩu phải tính toán lại chiến lược logistics của mình. Những thay đổi này xuất phát từ một loạt yếu tố địa chính trị, biến động cung – cầu và diễn biến thị trường cước trong năm trước đó.
Cước vận tải biển tăng mạnh từ cuối năm 2025 sang đầu năm 2026
Theo báo cáo dữ liệu thị trường, chỉ số cước vận tải biển container toàn cầu (World Container Index – WCI) đã có xu hướng phục hồi mạnh, với mức tăng gần 42% chỉ trong thời gian ngắn từ cuối tháng 11/2025 đến đầu tháng 1/2026.
Trên nhiều tuyến quan trọng như:
-
Tuyến từ Thượng Hải (Trung Quốc) đến Genoa (Italy) ghi nhận mức tăng cước lên tới 68%.
-
Các tuyến xuyên Thái Bình Dương cũng chứng kiến cước trên container 40 feet tăng rõ rệt, phản ánh phần nào nhu cầu vận tải biển trên các tuyến trọng điểm vẫn tồn tại áp lực bất ổn.
Đây là diễn biến trái ngược phần nào với xu hướng giá cước thấp hơn hoặc ổn định từng xuất hiện trong năm 2025 do dư cung tàu và nhu cầu không đồng đều.
Biển Đỏ tiếp tục căng thẳng – tác động lớn đến chuỗi cung ứng
Một trong những nguyên nhân trực tiếp khiến giá cước dịch chuyển nhanh và mạnh trong giai đoạn này là tình hình an ninh tại Biển Đỏ tiếp tục diễn biến phức tạp.
Theo báo cáo Reuters, hoạt động tấn công vào các tàu hàng tại khu vực này buộc nhiều hãng vận tải như Maersk, MSC, Hapag-Lloyd và CMA CGM phải đổi lộ trình, đi vòng qua mũi Hảo Vọng (Nam Phi) thay vì qua eo biển Bab al-Mandab.
Tác động thực tế của thay đổi lộ trình
-
Chi phí nhiên liệu gia tăng do quãng đường dài thêm hàng nghìn hải lý.
-
Thời gian vận chuyển kéo dài thêm khoảng 10–14 ngày, làm tăng chi phí vận hành và chi phí lưu kho hàng hóa tại cảng.
-
Giá cước container tăng mạnh từ 80% đến 150% tùy tuyến, hiện là mức cao nhất trong nhiều tháng gần đây.
Diễn biến này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến các tập đoàn dịch vụ logistics mà còn tạo áp lực lên chi phí logistics của doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên toàn cầu.
Xem thêm: Booking tàu đường biển là gì? Kiến thức doanh nghiệp cần nắm trước khi xuất khẩu
Thiếu ổn định thị trường và hệ quả kinh tế
Giá cước vận tải biển không tăng một cách ngẫu nhiên mà phản ánh sự phát triển phức tạp của thị trường toàn cầu:
-
Chuỗi cung ứng vẫn còn chịu áp lực sau giai đoạn phục hồi hậu đại dịch, khi nhu cầu chưa ổn định trở lại hoàn toàn.
-
Yếu tố địa chính trị và rủi ro an ninh tại các tuyến hàng hải trọng yếu làm tăng chi phí bảo hiểm và chi phí điều hành của hãng tàu.
-
Dư thừa năng lực vận tải trong các thời điểm trước đó cho thấy nguồn cung tàu container vẫn lớn, nhưng những rối loạn đột biến đã đảo ngược các kỳ vọng trước đó về giảm giá.
Chuyên gia kinh tế cho rằng những yếu tố này đang đặt ra gánh nặng mới cho doanh nghiệp vận tải biển và xuất nhập khẩu, bao gồm áp lực quản trị dòng tiền, chi phí lưu kho tăng thêm và kế hoạch kinh doanh bị xáo trộn.
Triển vọng thị trường vận tải biển 2026 – cơ hội và thách thức
Mặc dù có nhiều biến động, một số tổ chức nghiên cứu thị trường vẫn nhận định rằng thị trường vận tải biển sẽ có nhiều điểm điều chỉnh tích cực nếu các điều kiện an ninh và chính sách quốc tế được cải thiện. Cụ thể:
-
Giá cước có thể phản ánh mức cung cầu thực hơn khi các tuyến hàng hóa quay trở lại hoạt động ổn định.
-
Việc hãng tàu cân bằng lịch khai thác và điều chỉnh lịch trình để ứng phó với các cú sốc gián đoạn sẽ giúp giảm áp lực đối với giá.
-
Thị trường có thể kỳ vọng sự quay lại cước ổn định hơn vào giữa năm 2026 nếu rủi ro Biển Đỏ giảm dần và thương mại toàn cầu phục hồi.
Tuy nhiên, không thể bỏ qua các rủi ro dai dẳng khác như chính sách thuế quan quốc tế, xung đột thương mại hay tác động của các cuộc khủng hoảng kinh tế – điều các doanh nghiệp cần theo dõi sát sao.
Tác động cụ thể tới doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam
Trong bối cảnh giá cước vận tải biển tăng và lộ trình di chuyển thay đổi:
-
Doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu đến Mỹ và châu Âu — hai thị trường chính – sẽ phải gánh thêm chi phí vận tải và chi phí lưu kho do thời gian giao hàng kéo dài.
-
Thay đổi chi phí logistics có thể làm tăng giá thành sản phẩm xuất khẩu, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
-
Sự biến động này cũng là lý do mà nhiều doanh nghiệp cân nhắc đa dạng tuyến vận tải, tối ưu hóa đóng hàng và ký hợp đồng dài hạn (Service Contract) để ổn định chi phí.
Kết luận
Thị trường vận tải biển năm 2026 đang đối mặt với một “biến động kép”: giá cước tăng mạnh do rủi ro địa chính trị và chi phí vận tải gia tăng do sự gián đoạn của các tuyến hàng hải trọng yếu. Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu và dịch vụ logistics, không chỉ cần nắm bắt diễn biến giá cước mà còn phải ứng phó với các rủi ro lộ trình vận chuyển và chi phí liên quan để duy trì lợi thế cạnh tranh.
Việc theo dõi các chỉ số cước, phân tích tình hình địa chính trị và cập nhật các giải pháp điều hướng cho chiến lược vận tải sẽ là chìa khóa giúp doanh nghiệp “ứng biến” hiệu quả trong bối cảnh thị trường còn nhiều bất định này.
Xem thêm: Vận tải biển đối mặt với áp lực kinh doanh khi lợi nhuận giảm