Hàng siêu trường siêu trọng có thể vận chuyển được không?
Không phải mọi hàng hóa đều vừa vặn trong container tiêu chuẩn 20ft hay 40ft. Với các mặt hàng như máy công trình, turbine điện gió, dây chuyền sản xuất, bồn công nghiệp… doanh nghiệp phải sử dụng phương án vận chuyển chuyên biệt trong vận tải biển, thường gọi là hàng siêu trường siêu trọng (Project Cargo/ OOG – Out of Gauge).
Đây là nhóm hàng có giá trị cao, kích thước lớn và yêu cầu kỹ thuật phức tạp. Việc vận chuyển đòi hỏi kế hoạch chi tiết từ khảo sát kỹ thuật, lựa chọn tàu đến phương án bốc xếp và bảo hiểm.
1. Hàng siêu trường siêu trọng là gì?
Hàng OOG là hàng vượt quá kích thước hoặc trọng lượng tiêu chuẩn container. Ví dụ:
-
Máy xúc, máy ủi
-
Cẩu tháp
-
Turbine điện
-
Kết cấu thép dài hàng chục mét
Với các lô hàng như vậy, container thông thường không thể đáp ứng.
2. Các phương án vận chuyển phổ biến
Flat Rack Container
Container không có vách bên và mái, phù hợp cho hàng quá khổ chiều cao hoặc chiều rộng.
Open Top Container
Container không có mái cố định, có thể phủ bạt, phù hợp cho hàng cao.
Break Bulk
Hàng được xếp trực tiếp lên tàu, không dùng container.
Heavy Lift Vessel
Tàu chuyên dụng có cần cẩu tải trọng lớn để nâng thiết bị siêu nặng.
Việc lựa chọn phương án phụ thuộc vào kích thước, trọng lượng và tuyến vận chuyển.
3. Quy trình vận chuyển máy móc bằng đường biển
Bước 1: Khảo sát kỹ thuật
Đo chính xác:
-
Chiều dài
-
Chiều rộng
-
Chiều cao
-
Trọng lượng
Sai số nhỏ có thể khiến kế hoạch xếp tàu bị thay đổi.
Bước 2: Lập phương án đóng gói
Máy móc cần được:
-
Tháo rời bộ phận nếu có thể
-
Gia cố khung đỡ
-
Bọc chống nước và chống gỉ
Bước 3: Xin giấy phép và kiểm tra cảng
Không phải cảng nào cũng tiếp nhận được hàng siêu trọng. Các cảng lớn như Port of Rotterdam hoặc Port of Shanghai có hạ tầng chuyên biệt cho loại hàng này.
Bước 4: Xếp hàng lên tàu
Cần có:
-
Kế hoạch nâng hạ (lifting plan)
-
Cẩu phù hợp tải trọng
-
Đội kỹ thuật giám sát
Đây là khâu rủi ro cao nhất trong toàn bộ quy trình.
Xem thêm: Vận chuyển hàng hóa từ Hồ Chí Minh đến Cảng Shimizu
4. Chi phí vận chuyển hàng siêu trường siêu trọng
Khác với container thông thường, chi phí không tính theo TEU mà dựa trên:
-
Kích thước thực tế
-
Trọng lượng
-
Độ phức tạp bốc xếp
-
Tuyến đường
Ngoài cước biển, còn có:
-
Phí khảo sát
-
Phí nâng hạ đặc biệt
-
Phí bảo hiểm giá trị cao
-
Phí xin giấy phép vận chuyển nội địa
Chi phí có thể cao gấp nhiều lần so với container thường.
5. Rủi ro cần lưu ý
-
Hư hỏng do va chạm khi nâng hạ
-
Trễ lịch tàu do yêu cầu kỹ thuật
-
Phát sinh phí lưu bãi
-
Hạn chế bảo hiểm nếu không khai báo đúng
Do giá trị hàng hóa lớn, doanh nghiệp nên mua bảo hiểm hàng hải với phạm vi rộng.
6. Vai trò của đơn vị giao nhận chuyên nghiệp
Vận chuyển hàng dự án đòi hỏi kinh nghiệm cao. Forwarder chuyên về project cargo sẽ:
-
Lập kế hoạch chi tiết
-
Phối hợp với hãng tàu
-
Tính toán tải trọng sàn tàu
-
Giảm thiểu rủi ro kỹ thuật
Việc chọn đúng đối tác giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí phát sinh.
7. Xu hướng phát triển của vận tải hàng dự án
Cùng với sự phát triển của:
-
Năng lượng tái tạo
-
Hạ tầng giao thông
-
Công nghiệp nặng
Nhu cầu vận chuyển thiết bị siêu trường siêu trọng ngày càng tăng.
Các hãng tàu lớn như Maersk và MSC cũng mở rộng dịch vụ vận tải hàng dự án để đáp ứng thị trường.
8. Cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam
Việt Nam đang đẩy mạnh đầu tư điện gió, điện mặt trời và hạ tầng công nghiệp. Điều này đồng nghĩa:
-
Tăng nhu cầu nhập khẩu thiết bị lớn
-
Tăng cơ hội cho ngành logistics chuyên sâu
-
Thúc đẩy phát triển dịch vụ vận tải biển giá trị cao
Nếu nâng cao năng lực khai thác cảng và đội ngũ kỹ thuật, Việt Nam có thể trở thành trung tâm vận chuyển hàng dự án trong khu vực.
Kết luận
Xuất khẩu và nhập khẩu máy móc, thiết bị cồng kềnh bằng đường biển là lĩnh vực chuyên biệt, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp, hãng tàu và đơn vị giao nhận.
Khác với hàng container tiêu chuẩn, mỗi lô hàng siêu trường siêu trọng là một dự án riêng biệt cần lập kế hoạch chi tiết. Khi chuẩn bị kỹ lưỡng và quản trị rủi ro tốt, vận tải biển vẫn là giải pháp tối ưu để đưa những thiết bị khổng lồ vượt đại dương một cách an toàn và hiệu quả.