Năm 2026 được đánh dấu là một giai đoạn đầy biến động đối với ngành vận tải biển quốc tế với sự xuất hiện đồng thời của những lực đối nghịch: áp lực dư cung tàu và những đợt tăng giá cước ngắn hạn, khiến thị trường tiếp tục biến động mạnh. Vận tải biển đang không chỉ chịu ảnh hưởng từ các yếu tố địa chính trị mà còn phản ánh rõ rệt những thay đổi trong cung – cầu toàn cầu và nhu cầu dịch vụ logistics. Dưới đây là tổng hợp diễn biến nổi bật và những phân tích quan trọng để doanh nghiệp có cái nhìn toàn cảnh về ngành trong năm 2026.
Áp lực dư cung – “sóng ngầm” đè nặng thị trường
Một trong những câu chuyện chính của vận tải biển toàn cầu hiện nay là áp lực dư cung tàu container. Thông tin từ báo cáo thị trường cho thấy đội tàu mới được bàn giao vẫn tiếp tục tăng nhanh, trong khi nhu cầu tăng trưởng vận tải lại khá khiêm tốn. Theo dữ liệu phân tích, tổng công suất đội tàu container toàn cầu được dự báo sẽ tăng mạnh trong nhiều năm tới — thậm chí năng lực cung vượt quá nhu cầu thực tế của thị trường.
Cụ thể, lượng đơn đặt hàng tàu container mới kéo dài từ giai đoạn trước khiến công suất dự kiến tăng trung bình khoảng 5% mỗi năm, vượt xa mức tăng nhu cầu vận tải biển — dự báo chỉ tăng khoảng 3% trong năm 2026. Điều này kéo theo nguy cơ một chu kỳ dư cung kéo dài, có thể ảnh hưởng tới giá cước và lợi nhuận của các hãng tàu.
Cước vận tải biến động: tăng ngắn hạn, giảm dài hạn
Trong khi dư cung gây áp lực giảm giá trong dài hạn, thị trường lại chứng kiến những đợt tăng cước đáng chú ý trong đầu năm 2026. Dữ liệu mới nhất chỉ ra rằng yếu tố mùa vụ, áp lực tại các tuyến trọng điểm và chi phí vận hành tăng đã khiến chỉ số cước container toàn cầu phục hồi mạnh — tăng khoảng 42% so với cuối năm 2025, đạt hơn 2.500 USD/FEU cho container 40 feet tại một số tuyến chính.
Tuyến vận tải từ Thượng Hải đến Genoa (Italy) được ghi nhận có mức tăng mạnh nhất — gần 68% so với thời điểm cuối tháng 11/2025.
Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích cũng nhấn mạnh rằng đà tăng này có thể chỉ mang tính tạm thời, chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố ngắn hạn như nhu cầu vận tải mùa lễ hội hoặc các áp lực ngoại cảnh như tình hình địa chính trị. Các dự báo thị trường lớn như DHL và Maersk cũng cho rằng giá cước trong năm 2026 có thể giữ ổn định quanh mức của nửa cuối năm 2025, chứ không nhất thiết bứt phá mạnh nếu không có cú sốc mới.
Xem thêm: Siêu tàu container trở lại kênh đào Suez sau 2 năm gián đoạn
Biển Đỏ và các rủi ro địa chính trị vẫn tác động lớn
Mặc dù tình hình tấn công và rối loạn tại Biển Đỏ đã từng lắng xuống so với đỉnh diễn biến vào 2024–2025, nhưng tác động của sự gián đoạn logistics vẫn còn ảnh hưởng đến tâm lý thị trường và các mô hình luân chuyển tàu. Theo một công bố cập nhật, việc tàu lớn tránh qua khu vực này đã làm giảm lưu lượng hàng hóa đi qua tuyến Biển Đỏ đáng kể trong các năm trước — khiến nhiều tuyến dịch chuyển qua mũi Hảo Vọng, cộng thêm chi phí nhiên liệu và thời gian vận chuyển cao hơn.
Việc thay đổi luồng hàng này không chỉ làm tăng chi phí trực tiếp mà còn khiến nhiều hãng tàu phải cân nhắc lại chiến lược lập tuyến và phân bổ nguồn lực, ảnh hưởng tới lịch trình chạy tàu và lịch hàng dự kiến.
Bất ổn tại cảng – thách thức điều hành logistics
Không chỉ vấn đề cung – cầu và cước phí, tình trạng bất ổn tại các cảng lớn cũng tác động rõ rệt tới vận chuyển đường biển. Ví dụ, các cảng chính của châu Âu đã ghi nhận gián đoạn do thời tiết (giao thông băng tuyết), gây tắc nghẽn hoạt động xếp dỡ và giảm hiệu quả vận hành terminal.
Bên cạnh đó, một số báo cáo thị trường cũng chỉ ra rằng tình trạng căng thẳng tại các cảng lớn — do ùn tắc container, thiếu kho bãi và chi phí vận hành tăng — đang là thách thức lớn đối với các hãng tàu và doanh nghiệp logistics trong việc duy trì lịch trình vận chuyển đúng hạn.
Phân khúc thị trường nội địa và doanh nghiệp Việt Nam
Trong bối cảnh thị trường quốc tế nhiều biến động, hoạt động của các doanh nghiệp vận tải biển nội địa và khu vực vẫn có những điểm sáng. Ví dụ, PVTrans – một trong những đơn vị vận tải biển chính tại Việt Nam — tiếp tục ghi nhận tăng trưởng ổn định trong năm 2025, với nhiều năm liên tiếp duy trì lợi nhuận vượt mốc 1.000 tỷ đồng dù thị trường toàn cầu biến động mạnh.
Động thái mở rộng đội tàu và đầu tư công nghệ hiện đại cũng là xu hướng của nhiều doanh nghiệp Việt Nam nhằm củng cố năng lực cạnh tranh và thích ứng với những biến động của thị trường quốc tế.
Triển vọng vận tải biển 2026 – Cơ hội và thách thức
Cơ hội:
-
Giá cước có thể phục hồi nhẹ vào các giai đoạn mùa cao điểm hoặc khi thị trường điều chỉnh cung – cầu.
-
Dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu và nhu cầu logistics mới có thể bù đắp một phần năng lực dư thừa.
Thách thức:
-
Áp lực dư cung tàu và nhu cầu tăng trưởng thấp có thể kéo dài xu hướng giảm giá trong dài hạn.
-
Rủi ro địa chính trị, tác động cảng biển và biến động nhu cầu cuối cùng của người tiêu dùng toàn cầu tạo ra môi trường bất ổn.
Nhìn chung, ngành vận tải biển 2026 có thể được miêu tả như một thị trường “trên lưỡi dao” — với các tín hiệu hỗn hợp giữa phục hồi ngắn hạn và các áp lực dài hạn, đòi hỏi doanh nghiệp phải linh hoạt và chủ động hơn.
Kết luận
Năm 2026 tiếp tục là năm đầy thử thách của thị trường vận tải biển quốc tế khi phải đối mặt với áp lực dư cung, biến động cước phí và rủi ro địa chính trị, trong khi nhu cầu vận tải hàng hóa toàn cầu vẫn phục hồi chậm. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu và các đơn vị logistics cần nắm bắt sát sao diễn biến thị trường, tối ưu hóa chuỗi cung ứng và cân nhắc chiến lược dài hạn để vượt qua giai đoạn đầy bất định này.
Xem thêm: Vận tải biển 2026 đối mặt với cú sốc mới